Jak działa SPF i co właściwie oznacza?
SPF to skrót od angielskiego Sun Protection Factor, czyli wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej. Liczba ta informuje, jak długo możesz przebywać na słońcu bez ryzyka poparzenia skóry, w porównaniu do sytuacji, gdybyś nie stosował żadnego filtra. Przykładowo, jeśli Twoja skóra bez ochrony zaczerwieni się po 10 minutach, to przy użyciu kremu z SPF 30 będziesz chroniony teoretycznie 30 razy dłużej, czyli przez około 300 minut. Jednak w praktyce czynniki takie jak spocenie się, kąpiel czy tarcie o ubranie skracają ten czas, dlatego zaleca się ponawianie aplikacji co 2 godziny.
Warto pamiętać, że SPF odnosi się przede wszystkim do ochrony przed promieniowaniem UVB, które jest główną przyczyną oparzeń słonecznych i nowotworów skóry. Ochrona przed UVA – odpowiedzialnym za starzenie i zmiany nowotworowe – oznaczana jest osobno, np. symbolem PA+ lub PPD. Dobry filtr powinien mieć również oznaczenie UVA w kółku, co gwarantuje, że ochrona przed tym typem promieniowania wynosi co najmniej 1/3 wartości SPF.
Co oznaczają konkretne wartości SPF?
Im wyższa liczba SPF, tym większy procent promieni UVB jest blokowany. Oto przybliżone wartości:
- SPF 15 – blokuje około 93% promieni UVB. To minimalna ochrona zalecana tylko na krótki pobyt w mieście, przy niskim nasłonecznieniu.
- SPF 30 – blokuje około 97% UVB. To standardowa, często rekomendowana przez dermatologów ochrona do codziennego użytku, szczególnie wiosną i jesienią.
- SPF 50 – blokuje około 98% UVB. Jeszcze skuteczniejszy, polecany na intensywne słońce, plażę, góry.
- SPF 50+ – blokuje powyżej 98% UVB. Najwyższy wskaźnik dostępny na rynku, zalecany dla osób o bardzo jasnej karnacji lub przy ekstremalnych warunkach (np. wysokie góry, bliskość równika).
Należy pamiętać, że różnica między SPF 30 a 50 w blokowaniu promieni jest stosunkowo niewielka (ok. 1%), ale dla osób ze skórą wrażliwą lub skłonną do nowotworów skóry to może mieć znaczenie. Żaden filtr nie zapewnia 100% ochrony, dlatego stosowanie dodatkowych metod (odzież, kapelusz, cień) jest niezbędne.
Jak prawidłowo stosować filtry SPF, by były skuteczne?
Sama liczba na opakowaniu to nie wszystko. Kluczowe znaczenie ma sposób aplikacji. Aby uzyskać deklarowaną ochronę, należy nakładać krem w ilości około 2 mg na cm² skóry. Dla twarzy i szyi oznacza to mniej więcej łyżeczkę (ok. 5 ml), a dla całego ciała – kieliszek (ok. 30-40 ml). Większość osób stosuje zbyt mało, co drastycznie obniża faktyczny SPF – np. użycie połowy zalecanej porcji z SPF 30 daje efektywną ochronę na poziomie SPF 15.
Filtr należy nakładać 15-20 minut przed wyjściem na słońce, aby zdążył wchłonąć się i utworzyć warstwę ochronną. Potem trzeba ponawiać aplikację co 2 godziny, a także po każdej kąpieli, wycieraniu ręcznikiem czy obfitym poceniu się. Nie zapominaj o trudno dostępnych miejscach: uszy, kark, grzbiety dłoni, stopy. Nawet jeśli na etykiecie jest napisane „wodoodporny”, oznacza to jedynie, że chroni przez 40-80 minut w wodzie – po tym czasie trzeba go nałożyć ponownie.
Pamiętaj też, że filtr ma datę ważności. Przechowuj go w chłodnym, suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła, bo wysokie temperatury mogą osłabić jego właściwości. Korzystaj z niego przez cały rok – promienie UV przenikają przez chmury, a w zimie odbijają się od śniegu, podwajając ryzyko poparzenia.